Niedawno nagrywałem tu album poświęcony Javorowi 52 – Wschód i okolice. Razem z kolegą wróciliśmy na miejsce, aby zwiedzić również drugą połowę kompleksu, a mianowicie Javor 52 – Zachód. Pod względem układu jest identyczny z bunkrem wschodnim, różni się jednak stanem – ten jest zauważalnie lepszy (nie dotyczy to jednak wszystkich pomieszczeń). Dostęp do zachodniego bunkra jest nieco łatwiejszy (otwór w zasypie jest nieco większy), ale mimo to w środku czeka na człowieka jedna niewielka przeszkoda, a mianowicie brak drabiny. Trzeba więc zejść na dolne piętro, a potem wrócić na górę, pokonując improwizowaną ściankę wspinaczkową, zbudowaną z różnych przedmiotów „znalezionych w bunkrze”. Na koniec jeszcze małe, dodatkowe odkrycie w drodze powrotnej do samochodu. Data wizyty: 22.03.2025

„Czeskie Pripjać” – tak można by nazwać opuszczone radzieckie osiedle na terenie dawnego poligonu wojskowego Ralsko. Kilka opuszczonych bloków z prefabrykatów, które powstały w 1968 roku wraz z przybyciem wojsk radzieckich, powoli przejmuje natura, dzięki czemu cały kompleks ma bardzo interesującą i ponurą atmosferę. Pierwotnie całe osiedle składało się z większej liczby bloków, z których część została po 1991 roku odnowiona i do dziś są one zamieszkane. Większość z nich nie spotkał jednak taki los i do dziś niszczeją... Data wizyty: 18.03.2025

Javor 52 był jednym z ściśle tajnych magazynów broni jądrowej na terytorium dawnej Czechosłowacji, zbudowanym w ramach współpracy ze Związkiem Radzieckim w okresie zimnej wojny. Ten podziemny obiekt służył do bezpiecznego przechowywania radzieckich głowic jądrowych, które miały być tam przechowywane aż do 1989 roku. Javor 52 został zaprojektowany tak, aby wytrzymać różne rodzaje ataków i zapewnić maksymalne bezpieczeństwo przechowywanej amunicji. Po upadku komunizmu i wycofaniu wojsk radzieckich z Czechosłowacji obiekt stracił swoje strategiczne znaczenie i został opuszczony. Dziś stanowi interesujące przypomnienie okresu, w którym wojna nuklearna była realnym zagrożeniem. Wewnątrz zachowała się dość duża część pierwotnej infrastruktury, takiej jak instalacja wentylacyjna, agregaty prądotwórcze, rurociągi wodociągowe, rozdzielnie itp. Wejście jest zasypane, ale do środka można się dostać przez niewielki otwór w górnej części. Data wizyty: 18.03.2025 PS: Na terenie kompleksu znajdują się dwa identyczne bunkry: Javor 52 – Zachód i Javor 52 – Wschód. Mój wpis dotyczy bunkra Javor 52 – Wschód :)

Obiekt oznaczony jako „Werk H” miał pierwotnie służyć jako kolejna część nazistowskiej fabryki produkującej komponenty do niemieckich samolotów wojskowych w dolinie Rabštejn. Koniec II wojny światowej przerwał realizację pierwotnych planów dotyczących tego podziemnego obiektu, a kontrolę nad Werk H przejęła Czechosłowacka Armia Ludowa (ČSLA), która utworzyła tu strategiczne magazyny zapasów, przede wszystkim paliw. W 1968 roku oprócz ČSLA z magazynów zaczęła korzystać również armia radziecka. Werk H został ostatecznie opuszczony w latach 90. Oprócz samego obiektu niewiele zachowało się w jego wnętrzu, więc zwiedzający przemierzają raczej puste korytarze i tunele. W wielu miejscach wciąż jednak widać pozostałości pierwotnych elementów konstrukcyjnych, takich jak uchwyty do oświetlenia, wsporniki na okablowanie, drabiny, szyby wentylacyjne, rurociągi... Największą atrakcją jest prawdopodobnie kilka oryginalnych zbiorników paliwa, z których jeden jest szczególnie łatwo dostępny, a odważniejsi mogą nawet wejść do środka (super echo :D). Data wizyty: 2.3.2025